Kurumsal Kaynak Planlama (ERP – Enterprise Resource Planning) yazılımları, kapsamında yer alan modül ve fonksiyonlar ile üretim ya da ticaret yapan şirketlerin süreçlerini yürütmeleri açısından olmazsa olmaz bir araçtır. ERP’nin gelişmiş ülkelerdeki ve Türkiye’deki kullanım alanı ve oranınI (yaklaşık %20) karşılaştırdığımızda, arada uçurum olarak nitelendirilebilecek bir fark olduğu söylenebilir. Ayrıca yeni nesil ERP sistemleri içerisinde, bulut bilişim (cloud computing), mobil uygulamalar (mobile apps), bellek içi (in-memory), sosyal ağlar ile entegre ERP (social ERP) gibi tanımlar adı altında, teknoloji araçları kullanılmaya başlanmıştır. Bu yeni teknolojiler, her ne kadar kolay ve her yerden kullanım, hız, esneklik gibi özellikler getirse de, Türkiye’deki kullanım bilincinin yetersiz oluşu işleri zorlaştırmaktadır.

TROVARIT tarafından yapılan “ERP Deneyimi – Kullanıcı memnuniyeti, faydaları ve beklentiler” ( www.it-matchmaker.com.tr ) araştırma çalışması sonuçlarına göre makine sektörü ERP uygulama zorluğu açısından önde gelen sektörler arasında yer almaktadır.

Şekil 1 : Sektör bazında ERP uygulama zorluğu (0:Kolay – 1:Zor) (Kaynak TROVARIT)

Şekil 1 : Sektör bazında ERP uygulama zorluğu (0:Kolay – 1:Zor) (Kaynak TROVARIT)

Zorluklar neler?

Hemen hemen her üretim şirketinde karşılaşılan üretim planlama ve yönetimin yanında, makine üretim ve metal işleme sektörüne özel zorlukları aşağıdaki konu başlıklarında sıralayabiliriz.

  • Tasarım, revizyonlar

Bilgisayar destekli tasarım araçları (CAD) üzerinde yaratılan ürün ya da parçaların ERP sistemleri ile entegrasyonu, belge saklama, revizyon yönetimi

  • Ana veri yönetimi

Malzeme/ürün sınıflama, kodlama, tek sefer kullanılan malzemelerin yönetimi, makine üreticileri için malzeme kütüphanesi, hazır şablonlar, fiziksel ya da görsel özelliklere dayalı varyant yapısı, belge yönetimi

  • Hızlı teklif oluşturma

Siparişe özel ürün bileşenleri, ön maliyet hesaplama, değişken metinler ve teknik özellikler, teklif revizyonları

  • Proje yönetimi

Proje yönetim yaklaşımı ile teklif talebinden sevkiyat, faturalama ve tekrar siparişe kadar tüm sürecin yürütülmesi, proje adımları, kaynaklar (üretim, insan, tedarikçi), malzemeler, giderler, maliyetler

  • Kalite Kontrol

Giriş, işlem ve çıkış kalite kontrol, kontrol sertifikaları, geriye dönük izleme

  • Elektronik Veri Değişimi (EDI)

Sipariş ve sevkiyat bilgilerinin elektronik ortamda oluşturulması ve iş ortakları ile paylaşımı, otomasyonu

  • Üretimden veri toplama (MES)

Üretim verilerinin anlık toplanması, planlamaya ve kaliteye etkisi

  • Satış sonrası hizmetler

Malzeme/ürün kimliği, sözleşme, garanti takibi, yedek parça yönetimi, servis talep alımı ve karşılama

Ne yapılmalı?

Yukarıda belirtilen zorluklar çoğu ERP yazılımının içerisinde bulunan fonksiyonlar ile hafifletilebilir. Ancak burada önemli olan, yeni bir ERP yatırım kararı almadan önce, net ihtiyaçların belirlenmesi, kapsamlı bir pazar araştırma, gerek duyulan süreç iyileştirme, ana veri hazırlık çalışmalarının yapılması, şirket içi proje ekibinin oluşturulması, sektörel bilgisi olan yazılım sağlayıcı seçimi, metodolojiye dayalı proje yönetimi yaklaşımı sergilenmelidir.

Trovarit Türkiye, sunduğu teknolojik araçlar ( www.it-matchmaker.com.tr ) ve profesyonel danışmanlık hizmetleri ile, şirketleri doğru ERP çözümü seçim ve uygulama aşamalarında destek vermektedir.


Araştırma sonuçlarına göre, şirketlerin önümüzdeki dönemde entegre ERP çözümlerine yatırım oranı yaklaşık %8 ile yine yüksek seviyede gerçekleşecektir. Yeni ERP sistemleri ya da mevcut sistemden memnuniyetsiz sonucu iyileştirme/yenileme gerekliliği, oranı bu seviyelerde tutmaktadır.

ERP yatırımlarında 3. sırada Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM) yatırımlarının hemen arkasında yer almaktadır. Araştırma katılımcılarının öncelik sıralamasında en üstte ise, Doküman Yönetimi çözümlerini görmekteyiz.

Katılımcıların değerlendirmelerinde ERP dışındaki çözümlerdeki yatırım kararları, mevcut ERP sistemi içerisinde modül olarak var olan ancak kullanılmayan, lisans içerisinde yer almayıp ek lisanslama gerektiren ya da modüler yapı içerisinde olmayıp başka bir yazılım sağlayıcıdan satın alınabilen çözümler olarak dikkate alınmıştır.

YatirimPlan

 

Şirketlerin yatırım planlarında iş yazılımlarının oranı (yıl içerisinde)

Muhasebe, finans, iş zekası ve malzeme yönetimi alanlarında %6-%7 aralığındaki oranlar bir hayli yüksek olarak karşımıza çıkıyor. Devamı


Entegrasyon, ERP çözümünün kapsam alanı dışında kalan, hem dahili süreçler için farklı uygulamalar arasında (Üretimden veri toplama, personel devam kontrol sistemi gibi) hem de harici uygulamalar arasında (sipariş-sevkiyat işleme, dışarıdan sağlanan lojistik hizmetleri) veri değişiminin sağlanmasıdır.

“Doğru bilgi kaynağı” ERP

Planlama ve kontrol amaçlı bilgilerin yönetilebilir olması açısında ERP sistemleri, merkezi kaynak olarak çok önemli bir yer tutar. Çoğu ERP çözümü içerisinde, beklentileri karşılayacak seviyede yeterli fonksiyonlara sahip olmayan, Müşteri İlişkileri Yönetimi (Customer Relationship Management – CRM ) , Satış Sonrası Hizmetlerin Yönetimi ( service management system – SMS) , Üretim Planlama ve Kontrol (production planning and control – PPC) , Üretim Yönetim Sistemi ( Manufacturing Execution System – MES) , Raporlama ve Analiz (Business Intelligence BI) , Yönetim Bilgi Sistemi ( Management Information System – MIS) gibi uygulamalar, şirketleri, alanında güçlü çözümleri kullanmaya itmekte, sonuçta entegrasyon zorunlu hale gelmektedir. Beklenti, veri değişiminin, karşılıklı anlık olarak yapılmasıdır. Farklı sistem ve platformlar arasındaki bu entegrasyonda, veri formatları ve iletişim standartları korunduğu taktirde istenen sonuçlar elde edilebilir.

EDI

 

 

EDIFACT, ERP sistemleri ile entegrasyonda kullanılan en yaygın çözüm (Kaynak: Trovarit AG)

Alman Mühendislik Fedarasyonu VDMA (Verband Deutscher Maschinen- und Anlagenbau – German Engineering Federation) ’in katkıları ile , Araştırma Enstitüsü FIR (Forschungsinstitut für Rationalisierung – Institute for Industrial Management) ve Trovarit AG ’nin ”ERP 2020″ adı ile başlattığı çalışmada yer alan uzmanlar, yakın gelecekte, farklı sistemler ile entegrasyonda, standart formatların kullanılması gerekliliğine vurgu yapıyorlar. Bu ancak, iki tarafta da pazar payına hakim üreticilerin ortak yapacakları çalışma ile mümkün olacaktır.

2200 ‘den fazla kullanıcının değerlendirmelerini yaptığı “ERP Deneyimi” araştırma sonuçları, son yıllarda, üreticilerin, ERP sistemleri ile entegrasyonda sürekli ve artan seviyede bir iyileştirme yaptığı ve kullanıcıların bu iyileştirmelerden memnuniyetini gösteriyor.

Versiyon

 

Yeni sürümlerdeki entegrasyon iyileştirmeleri tatmin edici (Kaynak: Trovarit AG)

Bu pozitif eğilim, ERP sistemlerinin daha fazla açık yapıya ve veri standartlarına yönelmesi ile açıklanabilir. Ancak önümüzdeki dönemde, karmaşık bir yapıya sahip sosyal medya, içerik yönetim uygulamaları, tedarik zincirinin üretim makineleri seviyelerine yönlendirilmesi, planlamada yeni stratejiler gibi unsurlar ile gündemden düşmeyecek entegrasyon araçları ve çözümleri, kullanıcılar ve özellikle yazılım üreticileri açısında gündemde o sıralarda kalmaya devam edecektir.


Trovarit’in 229 ERP çözümü içerisinde gerçekleştirdiği değerlendirme sonuçlarına göre, pazardaki ERP çözümlerinin üçte ikisi en az bir mobil platform desteği sağlıyor. Mobil bilişim, akıllı telefon ve tabletlerin her geçen gün daha fazla artış gösteren kullanım oranı ile ERP çözümleri içerisinde yerini sağlamlaştırma yolunda önemli adımlar atıyor.

Article_MobilesupportYaklaşık üçte iki oranında ERP sistemi, akıllı telefon ve tabletler üzerinden kullanım desteği sağlıyor. Ancak bunların yarısı sınırlı erişim. ( Kaynak: Trovarit AG) Detaylara bakacak olursak, Windows Mobile tabanlı cihazlar %50 ‘nin üzerindeki oran ilk sırayı alırken, arkasından her biri %30’un biraz üzerindeki oranlarla iPhone ve iPad geliyor.

Geniş kullanım alanı olan “Android” tabanlı cihazların desteği ise sadece %25 seviyesinde kalıyor. Genelde, “Mobil” ERP çözümlerinin hemen hemen yarısı erişimde bazı sınırlamalarla karşımıza çıkmakta (örn. iOS ya da Windows Mobile or Android ). Yeni yaygınlaşmaya başlayan BYOD ( Bring Your Own Device – Kendi Cihazını Getir) tanımı ve sonucunda cihazların çeşitliliği dikkate alındığında, mobil kullanımda sınırlamaların ortaya çıkmasına neden oluyor.

Windows Mobile tabanlı platformun gücü ise, hem sunucu hem de istemci tarafında Microsoft altyapısının daha yaygın kullanılmasından kaynaklanmakta. ERP ürünlerinin yaklaşık %90’ı Windows tabanlı sunucu ve en az %98,5’i ise Windows tabanlı istemci desteği sağlıyor.

ERP yazılım ve mobil teknolojisindeki asimetrik gelişim, ERP çözümlerinde mobil teknoloji kullanımında, önümüzdeki günlerde farklı soru ve sorunların karşımıza çıkmasına sebep olacak.

Yazan : Dr. Karsten Sontow – Trovarit AG