Bilgi işlem yöneticileri, şirket içinde operasyonel zorluklar sonucu ortaya çıkan sorunlara cevap verebilecek yeni bir kurumsal kaynak planlama (ERP) yazılım ihtiyacını yönetime götürmekten genellikle çekinirler. Bu durumun nedeni, Trovarit tarafından gerçekleştiren ERP deneyimi araştırma çalışmasında açıkça görülmektedir. Zira sonuçlar ERP projelerinin %83’ünde ciddi sorunlarla karşılaşıldığını ortaya koymuştur.

ERP çözüm sağlayıcılarının müşterileri bilgi işlem yöneticiler ve kullanıcılardır. Müşteri memnuniyeti genel olarak sorgulandığında ortak düşünce “iyi” olmasına rağmen, bu genel görüş arkasında ciddi sorunlar, anlaşmazlıklar, çatışmalar ve en önemlisi zaman ve para kaybı barındırır.

ERP Projelerinde En Çok Karşılaşılan Sorun Veri Aktarımı

ERP deneyimi araştırma çalışması, ERP sistemlerinin genel memnuniyetinin sorgulamasının yanında, proje uyarlama ve kullanımda karşılaşılan problemleri de ortaya çıkarmıştır. Çoğunluğu bilgi işlem yöneticisi olan katılımcıların %17’si çok büyük sorunlar ile karşılaşılmadığını söylerken, kalan %83’lük büyük bir kısım ise farklı kriterlerde sorunları dile getirmiştir. Bunlar arasında en üst sıralarda yer alan şikayetler şöyle belirlenmiştir:

  • Mevcut verinin yeni sisteme aktarılması (%33)
  • Çok fazla geliştirmeye ihtiyaç duyulması (%22)
  • Proje ekibindeki şirket içi kaynaklardan verim alınamaması (%17)
  • Süreçlerin tam olarak aktarılamaması (%16)

Yeni ERP Sistemine Geçişte Yaşanan Zorluklar

Sadece %25’lik bir kısım, uygulama sürecinde “yumuşak geçiş” sağlandığı yönünde görüş bildirirken, %19’luk kısım yeni sürüm ve versiyon güncellemelerinin büyük sorunlara yol açtığını belirtmişlerdir. Ardından %17 ile düşük performans, %16 ile kullanıcı ara yüzleri, ergonomi gelmektedir. Diğer sistemlerle entegrasyon, mobil uygulama desteğinde yetersizlik, esneklik ve işletim maliyeti çok fazla şikayet edilen konular arasındadır.

erp-sorunlar2

Kullanım Kılavuzları & Yardım Dokümanları Nerede?

Her ne kadar genel kullanım eğitimi ve fonksiyonel alan eğitimleri verilse de, kullanıcılar ilerleyen aşamalarda da her zaman kullanım kılavuzuna ve yardım dokümanlarına ihtiyaç duymaktadır. Çözüm kapsama alanının genişliğine, yapılan geliştirmelerin büyüklüğüne bağlı olarak bu dokümanlara ihtiyaç artmaktadır. Standart dokümanlar güncellenmediğinden ihtiyaçlara cevap vermemektedir.

Yazılım sağlayıcılar bu durumda genellikle eforu kullanıcı proje ekibine aktarsalar da, sistematik çalışma gereksinimi, efor ve maliyet sebebi ile istenen noktaya gelememektedir.Özellikle uluslararası yazılımlarda bu sorun kendini daha fazla göstermektedir. Hem dil desteği hem de kısıtlı içerik kullanıcı şirketleri zor durumda bırakmaktadır. Uygulama içi/dışı wiki, içeriğe duyarlı yardım ya da çevrimiçi yardım tercih edilen araçlardır.

Yazarlar: Dr. Karsten Sontow, TROVARIT AG – Muharrem Gezer, TROVARIT Türkiye

ERP seçim ve uygulamaları hakkında sorularınızı bize iletebilirsiniz: 0216 478 2837


E-fatura bilindiği gibi ülkemizde 2010 yılından itibaren yürürlükte olan bir uygulama. Henüz yeterince yaygınlaşmamış olmakla birlikte, e-fatura uygulaması dijital dönüşüm süreçlerinde öncelik kazanan ve hem yasal mevzuat hem de operasyon kolaylığı açısından şirketlere avantaj sağlayan bir niteliğe sahip.

Kısaca özetlemek gerekirse, e-fatura veri format ve standardı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen, VUK gereği bir faturada yer alması gereken bilgilerin içerisinde yer aldığı, satıcı ve alıcı arasındaki iletimin merkezi bir platform (GİB) üzerinden gerçekleştirildiği elektronik bir belgedir. E-fatura bağımsız bir belge türü olmayıp, kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahiptir.

Bu faydalı uygulamanın hukuki ve pratik yönü kadar önemli olan bir başka yönü ise projelendirme ve teknik uygulamadır. Bu aşamada devreye entegratör firmalar girmektedir. Hem yazılım hem de altyapı desteği veren bu firmalar, uygulamanın yaygınlaştırılması amacıyla “Özel Entegratörlük” müessesi adı altında 421 sıra no.lu VUK tebliğinin yayınlanmasıyla genel işleyişe dahil edilmiştir. Özel entegratörlük sayesinde bilgi işlem alt yapısı yeterli olmayan mükelleflerin de uygulamadan kolayca faydalanabilmeleri amaçlanmıştır.

E-Fatura Özel Entagratör İzni Olan Kurumlar

Trovarit’in lisanslı iş yazılımı seçim platformu IT-Matchmaker’da aşağıdaki listede yer alan entegratör izni almış kurumlar yer almaktadır. E-faturaya geçişi de içeren ERP ve diğer iş yazılımı projelerinizde platformumuzu rahatlıkla kullanabilirsiniz.

  • UyumSoft Bilgi Sistemleri ve Teknolojileri Tic. A.Ş.
  • LOGO YAZILIM A.Ş.
  • Mikro Yazılımevi A.Ş.
  • INTECON Bilişim ve Danışmanlık Ltd. Şti.

Hemen ayrıntılı bilgi almak için: 0216 478 28 37 ya da info_tr@trovarit.com

GİB tarafından özel entagratör izni verilen tüm kurumları görmek için tıklayınız.


ERP kullanıcılarının mevcut sistem ve gelecekteki beklentileri analiz edildiğinde “veri güvenliği” çok yüksek oran ile ilk sırada yer almaktadır. (%81) “Kullanım kolaylığı” (%69), “yasal düzenlemeler / uyum” (%46), “mobil kullanım” (%38) ve şirket içerisinde ya da harici farklı yazılım çözümlerinin birbirleri ile entegrasyonu/veri alışverişi (%31) listenin en üst sıralarında bulunmaktadır.

blog1

Görsel 1 : ERP kullanıcıları açısından güncel konular ve eğilimlerin ilgi seviyesi

Veri Güvenliği ve ERP

Şirketlerde veri güvenliği sadece ERP sistemleri içerisinde değerlendirilmemelidir. Farklı yollar kullanılarak bilgi hırsızlığı yapılabilir. Tasarım, müşteri, maliyet ve fiyatlama gibi bilgiler bilinçli ya da bilinçsiz şirket dışına çıkabilir ve kullanılabilir. ERP sistemleri bu konuda entegre çalışan bir yapı içerisinde veri kaynağı olarak düşünüldüğünde önemli bir rol oynar. Farklı lokasyonlarda, geniş alanda kullanım, mobil erişim, bulut bilişim teknolojileri veri korumayı zorunlu hale getirmektedir.

İlginç bir analiz sonucu ise ilk ve ikinci, dördüncü öncelikli kriterlerin birbirleri ile ters oranda bir ilişki içerisinde olduklarıdır. Kullanım kolaylığı, ergonomi ve erişim, olası güvenlik risklerini ortaya çıkarmaktadır. Rol bazlı kullanım, aşırı koruyucu yetkilendirme, uzaktan erişim altyapısı kullanımı, kolaylığı yaratmasının yanında güvenlik açıklarını da beraberinde getirir.

Yasal düzenlemeler veriyi kağıt ortamında izlemeden çıkartarak olması gerektiği dijital ortamda işleme zorunluluğu getirmiştir. Şirketlerin dijitalleşme endeksine bağlı olarak veri işleme yapıları değişmektedir. (Trovarit ve Bitkom tarafından organize edilen “Dijital Ofis Endeksi (DOI)” uygulamasına http://www.it-matchmaker.com/digital-office-index/tr/ adresinden ulaşarak DOI değerinin bulabilirsiniz.)

Yine bazı sektörlerdeki zorunluluklar (Kimya, ilaç gibi) verinin belirli standartlarda işlenmesini ve raporlanmasını zorunlu kılmaktadır.

ERP seçimi ve proje yönetimi hakkında detaylı bilgi almak için tıklayın.

ERP Yazılımlarının Mobil Kullanımı

Şu anda %70 oranında ERP uygulamaları mobil ortamda kullanılabilmektedir. (Internet üzerinden diz üstü bilgisayarlar ile) Akıllı telefon ve tabletler üzerinden kullanım ise ancak %20-%25 seviyelerindedir.

blog2

Görsel 2: ERP uygulamalarında mobil kullanım

Mobil kullanım yazılım üreticileri için önümüzdeki dönemde çok önemli bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Uzak masaüstü bağlantı (RDP – Remote Desktop Protocol) ve Sanal Özel Ağ (VPN – Virtual Private Network) üzerinden ERP sistemlerine erişim mümkün olsa da, web tabanlı erişim ve işletim sistemi bağımsız mobil cihazlar üzerinden kullanım hala aşılması gereken bir sorun. Bazı üreticiler ara yüzlerini yeni teknolojiler (HTML5) ile geliştirseler de, bu şu an için kısıtlı fonksiyonları da beraberinde getirmektedir. Aynı kısıt mobil uygulamalar (Apps) için de geçerlidir. Şu anda CRM (Customer Relationship Management – Müşteri İlişkileri Yönetimi), HRM (Human Resource Management – İnsan Kaynakları Yönetimi), FSM (Field Service Management – Şirket dışı Servis Yönetimi) alanlarında çözümler yer alsa da, beklenti daha geniş alanda kullanımdır.

Şirketlerin iş alanı ve fonksiyonel taleplerine bağlı olarak yalnızda tek bir ERP sisteminin kullanımı maalesef ihtiyaçları karşılamaktadır. Değer zinciri içerisinde yer alan hem şirket içi hem de şirket dışındaki iş ortakları ile ilişkilerde tamamlayıcı yazılım çözümlerinin kullanımı gerekmektedir.

Örnek verecek olursak tasarım yapan üretim şirketlerinde bilgisayar destekli tasarım yazılımlarının (CAD – Computer Aided Design), perakende sektöründe stok devir hızları ve stratejiler dikkate alınarak merkez depo, mağazalar arasındaki stok transferlerinin tahmini amacıyla kullanılan planlama ve otomatik yerine koyma yazılımları (Auto-Replenishment), otomotiv sektöründe sipariş işlem sürecinde bilgilerin otomatik paylaşımını sağlayan ara yazılımları (EDI – Electronic Data Interchange), gıda ve kimya sektöründe kalite ve izlenebilirliği sağlayan uygulamalar ile entegrasyonun kurulması zorunlu hale gelmiştir.

İşte tam bu noktada Kurumsal Uygulama Entegrasyonu (EIA – Enterprise Application Integration) yazılımlarının önemi artmaktadır. Bazı önde gelen yazılım üreticileri bu alanda çözümler sunarken, alt segmentte yer alan çözümler XML, EDI ve web servis kullanımı ile bu alanda çalışma yapmaktadır.

Endüstri 4.0 yaklaşımının bir bileşeni olan Nesnelerin Interneti (IOT – Internet of Things) ve büyük veri her geçen yıl gündemdeki yerini üst sıralara taşımaktadır. Şirketlerin dijitalleşme stratejisine bağlı olarak iş yazılımları seçim aşamalarında dikkate alınacaktır.

blog3

Görsel 3: Şirket büyüklüğü boyutunda ERP uygulamaları alanında konular ve eğilimler

Sonuçla, bulut bilişim kullanımda, katılımcıların sadece %9 oranında eğilim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Daha yüksek bir oran beklenirken düşük seviyede kalması, veri güvenliği endişesi, hibrit kullanım zorlukları, üreticilerin fiyatlama politikası sonucu yüksek toplam sahip olma maliyeti ile açıklanabilir.

ERP seçimi ve proje yönetimi hakkında detaylı bilgi almak için tıklayın.


ERP uygulamalarının şirketlerde kullanım alanı ve verimliliği aşağıdaki kriterlere bağlı olarak değişiklik gösterir.

• Fonksiyonel kapsam
• ERP sistemine erişim sağlayan çalışan sayısı
• Farklı lokasyonlardan erişim
• Farklı ülkelerden erişim

Fonksiyonel kapsam, mevcut dahili/harici iş süreçleri ve bağlantıların yönetilmesine olanak sağlamalıdır. Doğru bilgiye, hızlı erişim, süreçlerde verimlilik ve şeffaflık temel beklentiler arasındadır.
Geniş fonksiyonel kapsam, farklı organizasyon seviyelerinde sisteme erişen kullanıcı sayısı, birden fazla lokasyon ve ülkede kullanım, beraberinde uyarlama, özelleştirme, eğitim ve destek alanlarında yoğun çalışma gerektirir. Tüm bunlar ise karmaşık bir yapı oluşturur.

Bu yapı aşağıdaki farklı boyutlar ile tanımlanabilir:

• Karmaşık fonksiyonellik (ERP modül yapısı ve modüllerin fonksiyonel karşılıkları)
• ERP uygulama büyüklüğü (Kullanıcı sayısı)
• Çoklu şirket ve lokasyonlarda kullanım, merkezi veri yönetimi, tesisler ya da şirketler arasındaki işlemler
• Ulaslararası kullanım (Dil, yerelleştirme, yasal zorunluluklar)

Görsel 1
Süreç/modül—karmaşık yapı ilişkisi

ERP sistemleri içerisinde iş süreçlerini destekleyen fonksiyonlar „modül“ yapısı içerisinde yer almaktadır. Hemen hemen tüm şirketlerde yer alan ortak süreçler ya da beklentiye bağlı olarak kolay ve hızlı geliştirilebilen/uyarlanabilen talepler standart fonksiyonlar ile karşılanabilmektedir. (Örn : İnsan kaynakları, bordro, sabit kıymetler). Ancak iş alanına bağlı olarak, süreçler ve iş ortakları arasındaki ilişkilerin yönetilmesinde ek fonksiyon ve modüllere ihtiyaç duyulmaktadır. (Örn : Detaylı üretim planlama ve çizelgeleme, tedarik zinciri yönetimi)

Table_Complexity

Görsel 1: ERP uygulamaların karmaşıklığın bir göstergesi olarak “Modül bazlı karmaşık yapı endeksi”

Yukarıdaki tabloda yer alan modüller, farklı iş alanı ve sektörler için ihtiyaç duyulan fonksiyonları kapsamaktadır. Karmaşık yapı seviyesi düşük olan modüller genellikle hizmet ve ticaret iş alanlarında ihtiyaçlara cevap verebilecek seviyededir. Ancak özellikle üretim iş alanı için ihtiyaç duyulan ek fonksiyonları içeren modüllerin karmaşık yapıları yüksektir.

Industry_Complexity

Görsel 2 : ERP uygulamalarında karmaşık yapı (Sektör bazlı)

Software_Comp

Görsel  3: Sektörel kapsam genişliğine dayalı karmaşık yapı

Araştırma çalışmasına katılanlar 50‘ye yakın çözümü karmaşık yapı boyutunda değerlendirmişlerdir.
Y ekseni üzerinde üst bölümde yer alan çözümler, şirketlerde ortak genel süreçleri (Satış, satınalma gibi) fonksiyonları ile destekleyenler, alt bölümde yer alanlar ise daha çok sektörel uzmanlıkları ve bağlı olarak ihtiyaç duyulan fonksiyonları içerenlerdir. (Perekande, lojistik gibi)

X ekseni üzerinde sağ tarafta yer alan çözümler, modül ve fonksiyon yapısı geniş olanları ifade etmektedir. (Standart modüllere ek olarak, proje, servis, CRM modülleri/fonksiyonları gibi). Sol tarafa gidildikçe modüler kapsam dolayısı ile fonksiyonellik azalmaktadır.

ERP Deneyimi 2016 ( http://www.trovarit.com/tr/erp-praxis/ ) araştırma çalışması göstermiştir ki, yazılım ürününün standart fonksiyonlarının yeterli gelmediğini, iş alanına, sektöre ya da projeye özgü talepler, add-on ve özel geliştirmeler ile karşılanmaktadır. ERP pazarında üst segmentte yer alan ürünlerin (MS Dynamics AX, Oracle, SAP) üreticileri ya da sağlayıcıları, son yıllarda türünün en iyisi çözümlerini satın almalar ile bünyelerine katmışlardır. Orta segmentte yer alanlar ise daha çok, iş ortağı ağı içerisinde yer alan sağlayıcıların proje bazlı geliştirdiği çözümleri tamamlayıcı ürün olarak sunmaktadır. Alt segment için ise bu durum özel geliştirmeler ile sağlanabilmektedir.

ERP yatırımı veya verimlilik analizi hakkında detaylı bilgi almak için tıklayın.


Kurumsal Kaynak Planlama (ERP – Enterprise Resource Planning) yazılımları, kapsamında yer alan modül ve fonksiyonlar ile üretim ya da ticaret yapan şirketlerin süreçlerini yürütmeleri açısından olmazsa olmaz bir araçtır. ERP’nin gelişmiş ülkelerdeki ve Türkiye’deki kullanım alanı ve oranınI (yaklaşık %20) karşılaştırdığımızda, arada uçurum olarak nitelendirilebilecek bir fark olduğu söylenebilir. Ayrıca yeni nesil ERP sistemleri içerisinde, bulut bilişim (cloud computing), mobil uygulamalar (mobile apps), bellek içi (in-memory), sosyal ağlar ile entegre ERP (social ERP) gibi tanımlar adı altında, teknoloji araçları kullanılmaya başlanmıştır. Bu yeni teknolojiler, her ne kadar kolay ve her yerden kullanım, hız, esneklik gibi özellikler getirse de, Türkiye’deki kullanım bilincinin yetersiz oluşu işleri zorlaştırmaktadır.

TROVARIT tarafından yapılan “ERP Deneyimi – Kullanıcı memnuniyeti, faydaları ve beklentiler” ( www.it-matchmaker.com.tr ) araştırma çalışması sonuçlarına göre makine sektörü ERP uygulama zorluğu açısından önde gelen sektörler arasında yer almaktadır.

Şekil 1 : Sektör bazında ERP uygulama zorluğu (0:Kolay – 1:Zor) (Kaynak TROVARIT)

Şekil 1 : Sektör bazında ERP uygulama zorluğu (0:Kolay – 1:Zor) (Kaynak TROVARIT)

Zorluklar neler?

Hemen hemen her üretim şirketinde karşılaşılan üretim planlama ve yönetimin yanında, makine üretim ve metal işleme sektörüne özel zorlukları aşağıdaki konu başlıklarında sıralayabiliriz.

  • Tasarım, revizyonlar

Bilgisayar destekli tasarım araçları (CAD) üzerinde yaratılan ürün ya da parçaların ERP sistemleri ile entegrasyonu, belge saklama, revizyon yönetimi

  • Ana veri yönetimi

Malzeme/ürün sınıflama, kodlama, tek sefer kullanılan malzemelerin yönetimi, makine üreticileri için malzeme kütüphanesi, hazır şablonlar, fiziksel ya da görsel özelliklere dayalı varyant yapısı, belge yönetimi

  • Hızlı teklif oluşturma

Siparişe özel ürün bileşenleri, ön maliyet hesaplama, değişken metinler ve teknik özellikler, teklif revizyonları

  • Proje yönetimi

Proje yönetim yaklaşımı ile teklif talebinden sevkiyat, faturalama ve tekrar siparişe kadar tüm sürecin yürütülmesi, proje adımları, kaynaklar (üretim, insan, tedarikçi), malzemeler, giderler, maliyetler

  • Kalite Kontrol

Giriş, işlem ve çıkış kalite kontrol, kontrol sertifikaları, geriye dönük izleme

  • Elektronik Veri Değişimi (EDI)

Sipariş ve sevkiyat bilgilerinin elektronik ortamda oluşturulması ve iş ortakları ile paylaşımı, otomasyonu

  • Üretimden veri toplama (MES)

Üretim verilerinin anlık toplanması, planlamaya ve kaliteye etkisi

  • Satış sonrası hizmetler

Malzeme/ürün kimliği, sözleşme, garanti takibi, yedek parça yönetimi, servis talep alımı ve karşılama

Ne yapılmalı?

Yukarıda belirtilen zorluklar çoğu ERP yazılımının içerisinde bulunan fonksiyonlar ile hafifletilebilir. Ancak burada önemli olan, yeni bir ERP yatırım kararı almadan önce, net ihtiyaçların belirlenmesi, kapsamlı bir pazar araştırma, gerek duyulan süreç iyileştirme, ana veri hazırlık çalışmalarının yapılması, şirket içi proje ekibinin oluşturulması, sektörel bilgisi olan yazılım sağlayıcı seçimi, metodolojiye dayalı proje yönetimi yaklaşımı sergilenmelidir.

Trovarit Türkiye, sunduğu teknolojik araçlar ( www.it-matchmaker.com.tr ) ve profesyonel danışmanlık hizmetleri ile, şirketleri doğru ERP çözümü seçim ve uygulama aşamalarında destek vermektedir.


Üretim işletmelerinde, planlama ve kontrol en çok karşılaşılan sorunlar arasında yer almaktadır. ERP kullanan ya da yatırım kararı alan şirketlerde, planlama ve kontrol (PPS), ileri düzey planlama ve çizelgeleme (APS), üretim yönetim sistemi (MES) çözümlerine ihtiyaç her geçen gün artmaktadır.

Industry 4.0 gerçeği

Industry 4.0 terimi, gelecekte, endüstriyel operasyon ve çalışmaların üzerinde üretim ve lojistik gibi süreçlerin etkisinin ne kadar önemli olacağını bize göstermekte. Fiziksel üretim dünyası ile dijital planlama dünyası arasındaki etkileşim, tüm operasyonlarda otomatik kontrolü ve şeffaflığı beraberinde getirecek. Malzeme ve makine arasındaki iletişim, mamül ürüne giden en uygun yolu bağımsız bir şekilde bulacak.